Mediatraining met Koen Broos

Samenvatting van de mediatraining met Koen Broos op 24 november 2021 te Leuven

Deze mediatraining is gericht op audiovisuele media. Het is voor Logia heel belangrijk, want in de toekomst willen we dat meer leden van Logia in de audiovisuele media aan bod komen.

Koen Broos is content supervisor en begeleider van BV’s voor televisieoptredens.

De tips die gegeven werden zijn voor mensen die geen tot weinig ervaring hebben met optredens op audiovisuele media.

Algemene tips

Stel, u wordt gevraagd door een journalist of redacteur voor uw deelname aan een programma, hetzij op de radio, hetzij op televisie. Probeer steeds goed op voorhand te weten te komen waarvoor u door een journalist/redacteur wordt gevraagd. Waarover gaat het? Wie zal zendt het uit? Wat is het doelpubliek? Wat is het plan? Wat verwacht u van mij? Wie zijn de andere praatgasten? Wat is de context? Bekijk of beluister al eens een aflevering van het programma waarvoor u gevraagd bent. Indien nodig zegt u aan de journalist dat u over tien minuutjes zal terugbellen en gebruik die tien minuten om er even over na te denken en eventueel te overleggen met iemand, bijvoorbeeld iemand van Logia.

Het eigenlijke gesprek is óp TV of óp de radio; u kan een interessant gesprek hebben vooraf of nadien met de redacteur of moderator, maar dat heeft geen waarde voor de kijkers en luisteraars. Dus bewaar uw spitsvondigheid en uw interessante quote voor het moment wanneer ze beginnen te draaien. Het moment waarop de camera loopt is het heilig moment. Ook al is het take 5, probeer dus uw enthousiasme te bewaren. Het publiek ziet of hoort u maar één keer en dat is tijdens de eigenlijke uitzending.

98 % van de redacteurs zijn begaan met hun gasten, willen dat u zo goed mogelijk overkomt in hun programma. Bijna alle redacteurs hebben er baat bij als u er positief uitkomt. Een absolute minderheid heeft het slecht voor. Maar, let toch op wat u tegen hen zegt, ook op voorhand. Stel dat u voor het programma iets te eten of te drinken krijgt samen, leg niet direct uw hart op tafel, bijvoorbeeld ‘ik heb geen begrip voor minister Somers’. Dan kan de moderator vragen tijdens het programma: ‘ik heb horen zeggen dat u minister Somers maar niets vindt’.

Elke redactie is op zoek naar dames!

Wees helder in uw boodschap: het moet duidelijk en laagdrempelig zijn. Dat wil niet zeggen op een kleutertoon, maar wel duidelijk verteld zodat zoveel mogelijk mensen uw boodschap zullen begrijpen. Probeer ook niet van de hak op de tak te springen.

Bereid uw boodschap voor op papier indien nodig, maar zeg het een aantal keren luidop, zodat het niet de eerste keer is in de uitzending dat u uzelf hoort praten. Bereid het voor, maar leer het niet uit het hoofd. Indien u het toch uit het hoofd heeft geleerd, probeer zo naturel mogelijk over te komen. Zeg niet: ‘de statistieken bewijzen dat kinderen tussen 8 en 10 zich slechter in hun vel voelen door de lockdown’, maar zeg ‘Wel, meneer Devilder, de statistieken die u hier kan zien, tonen aan dat…’

De antwoorden die u geeft moeten vertrekken vanuit uw persoonlijkheid. Weet waarover u praat, zorg dat het past bij wie u bent. Houdt u van het citaat? Prima om er een te gebruiken als quote. Hebt u gevoel voor humor? Probeer het gerust uit. Zeg niet voor in camera wat u anders ook niet zou zeggen. Als u een tekst krijgt van iemand, bijvoorbeeld u vertegenwoordigt het standpunt van uw werk, vertel het in uw eigen woorden.

Ga niet voor de veilige, afgevlakte antwoorden, maar maak echt een punt. Anders zullen de kijkers u niet begrijpen en zullen de redacteurs u niet opnieuw uitnodigen.

Wat is het format? Zullen er vragen komen? Vraag of u de vragen op voorhand mag weten. Weet dat er bijvragen kunnen komen. Blijf naturel. Weet u geen vragen op voorhand? Probeer in het hoofd van de reporter of eindredacteur te kijken. Waarom zouden ze mij nu vragen? Wat zullen ze willen horen? Zo kan u proberen te anticiperen waaraan u zich kan verwachten.

Hecht belang aan uw intonatie en uw klemtonen. Wat wilt u beklemtonen?

Let op uw kledij: draag geen oorbellen of armbanden die lawaai kunnen maken. Voor op televisie: draag kledij waarin u zich comfortabel voelt. Opgepast met een korte rok.

Vaak moeten opnames opnieuw gedaan worden. Probeer u daaraan te verwachten. Dit ligt meestal niet aan uzelf of aan de inhoud van wat u zegt. Soms is het antwoord te lang, soms zijn er storende achtergrondgeluiden.

In verband met vragen: Bereid u voor op vragen waarover u niet veel weet: “Skiën in de Alpen? Dat lijkt mij heel fijn, maar wat ook fijn is, is zwemmen in de zee”. Bereid u voor op moeilijke vragen en probeer daarop een waarheidsgetrouw antwoord te formuleren en zo te eindigen dat bijvragen bijna uitgesloten zijn. Soms gebeurt het als volgt: de journalist stelt 1) moeilijke vraag 2) gemakkelijke vraag 3) opnieuw dezelfde moeilijke vraag, maar een beetje anders geformuleerd. Bereid u daarop voor. Soms zijn vragen tricky geformuleerd: “hoe zou u langdurig zieken activeren?”. Antwoord dan eerst heel vriendelijk: “ik spreek liever over personen met een langdurige ziekte…”

Ga nooit mee in het verhaal van cijfers die u niet kent. Geef dit dan toe: ‘dit onderzoek ken ik niet’.

Antwoord op moeilijke vragen met een wedervraag:

  • “U bent geen voorstander van monogamie?”
  • “Waar haalt u dat?”

Probeer uzelf in een fijne en ontspannen modus te brengen, door bijvoorbeeld terug te denken aan een fijne herinnering.

Probeer sterk te eindigen.

Voor TV: inhoud is meer dan het woord alleen. Let op uw lichaamstaal. Sta niet met de armen gekruist, dat geeft een agressieve indruk. Vraag na hoe u in beeld zal komen. Volledig? Enkel uw gezicht? Is het een borstshot? Als u veel met uw armen beweegt tijdens het spreken, maar dit komt niet in beeld, dan kan dit raar overkomen bijvoorbeeld.

Hier onder specifieke tips per medium.

Nieuwsgaring: bijvoorbeeld het journaal, een reportage ter plaatse, een duidingsprogramma,…

Indien u wordt gevraagd voor een nieuwsquote voor een reportage, houdt goed in uw achterhoofd waarvoor de journalist komt en wat ze willen. Vraag dat ook goed na op voorhand.

Vandaag zijn het vaak eenmansploegen op pad die technisch geschoold zijn en zowel de opname als de montage doen. Meestal zijn zij iets minder journalistiek/kritisch aangelegd. Bijvoorbeeld, stel zelf een plaats voor waar ze u gaan filmen. Bent u wel zeker dat u in uw woning wilt gefilmd worden? Het kan ook op uw werkplaats of op een pleintje in de buurt. Let goed op de achtergrond, zeker als het in uw eigen woning doorgaat, want ’s avonds om 19 uur ziet heel Vlaanderen bijvoorbeeld uw keukentafel of uw boekenkast.

Doorgaans zijn mensen van de cameraploeg heel redelijk. Mensen die u voor de camera willen halen, willen ook naar een goed resultaat streven. Als u niet tevreden bent met uw quote, zeg dit dan onmiddellijk, bijvoorbeeld als u denkt dat u het beter en vlotter kan zeggen. Dan is de kans het grootste dat de reporter/cameraman het nog eens zal willen overdoen. Zeg dit niet wanneer al het materiaal al terug opgeborgen is. Als u een heel bijzonder idee hebt, zeg het zeker, maar houdt er wel rekening mee dat deze mensen professionals zijn, dus de kans groot is dat zij al aan het beste idee zullen gedacht hebben.

Soms duurt het lang vooraleer de opname kan beginnen: het kan tussen de 15 minuten tot anderhalf uur duren eer de camera en microfoon geïnstalleerd zijn en klaar voor opname. Probeer daarop te anticiperen: stel geen plaats voor waar er veel lawaai is op de achtergrond zoals een bouwwerf. Maar bereidt u er ook mentaal op voor: om 11 een afspraak met een cameraploeg voor een nieuwsquote wil niet zeggen dat die daadwerkelijk om 11 uur aan opgenomen wordt. Als het lang wachten is, probeer u niet op te jagen, kalm en gefocust te houden. Vraag gerust op voorhand aan de cameraploeg hoe lang zij denken tijd nodig te hebben en of ze u tijdens die opstelling de hele tijd nodig hebben.

Er zijn verschillende soorten microfoons. Houdt er rekening mee dat het mogelijk is dat een microfoon met een kabel onder uw bloes moet gestoken worden.

Blijf to the point. Bereid geen quote van 7 minuten voor, want dan zal de monteur er 30 seconden uitknippen en die tonen op het nieuws. Dus daarover heeft u dan geen controle. Daarom is het beter een korte quote voor te bereiden, daarbij heeft u meer kans dat het in z’n totaliteit zal uitgezonden worden. Probeer wat u zegt zo goed mogelijk voor te bereiden en zo goed, duidelijk en interessant mogelijk te vertellen: zo verkleint u de kans uw boodschap aan de montage over te laten.

Beperk u tot de essentie: niet à la het overlegcomité van de coronamaatregelen.

Wanneer u wordt gevraagd voor een interview op het journaal, houdt er rekening mee dat dit elke dag ongeveer even lang duurt. Dus ze hebben geen tijd voor lange antwoorden. Dit kan ook een voordeel zijn. Stel dat de reporter u het leven zuur maakt met lastige vragen: maak uw antwoord zo lang mogelijk, want de tijd kunnen ze niet bij toveren.

U wordt in de studio gevraagd, bijvoorbeeld in de Zevende Dag of in De Afspraak. Daar werken een hele batterij aan mensen die bezig zijn hun job uit te oefenen: het licht, het geluid, de make-up, het filmen,… er zijn in de studio weinig mensen die inhoudelijk bezig zijn met wat u gaat zeggen. Wees dus niet ongerust als iemand iets mompelt of raar kijkt wanneer u aan het spreken bent. Er zal waarschijnlijk een technische fout zijn zoals een lamp die verkeerd hangt. Probeer  te focussen op de moderator van het gesprek en de andere praatgasten.

Let op uw kijkrichting: probeer geïnteresseerd te kijken naar degene die aan het spreken is. Probeer vriendelijk te glimlachen. Lach als er een mopje wordt gemaakt. Probeer zeker niet te geeuwen of naar uw gsm te kijken.

Documentaire/reportage: in dit medium is er ruimte om dieper in te gaan op bepaalde materie. Doorgaans is het dus mogelijk om langere, gefundeerdere antwoorden te geven.

Voordat u uw goedkeuring tot medewerking geeft, probeer zo veel mogelijk te weten te komen over de documentaire. Waarover gaat het? Wie zijn de andere deelnemers? Als de redactie daarop nog geen antwoord kan geven, kan u zeggen u opnieuw te contacteren van zodra dit gekend is.

U heeft visierecht. Vraag om de hele uitzending te bekijken en niet alleen het gedeelte waarin u voorkomt. Het kan zijn dat uw interview in orde is, maar het negatief geframed wordt door een vorige spreker, bijvoorbeeld. Probeer ook voldoende tijd voor de uitzending (niet de dag zelf) te vragen om de uitzending op voorhand te bekijken.

Inspraakrecht komt bijna nooit voor bij documentaires en reportages. Maar u kan het zeker wel vragen. Hoe open het gesprek en hoe meer informatie, hoe beter.

Video voor sociale media: het is niet nodig om hiervoor bezorgd te zijn; de organisatie (vb. Logia) heeft zelf alles in handen en zullen er alles aan doen zodat u er zo goed mogelijk uitkomt in deze video. Het zal meestal gaan over een promotievideo of uw standpunt dat u uitdrukt in een quote. De opname kan zoveel keer gebeuren als het nodig is. De mensen die er aan meewerken zijn bekende gezichten, de inhoud zal op voorhand duidelijk en bekend zijn. Denk goed na over wat u wilt zeggen en op welke manier. Informeer u goed over de duur van de video (en houd u daar ook aan) en de doelgroep.

Laat een reactie achter